Na een RI&E, audit, incident of onderzoek is vaak duidelijk wat beter moet. Het risico zit in prioritering, eigenaarschap, capaciteit en het toetsen of een maatregel na implementatie ook werkt.
Top event in dit scenarioEen kritische beheersmaatregel is niet tijdig of niet effectief geïmplementeerd.
1. Wat kan de beheersing verzwakken?
- Te veel acties zonder risicoprioriteit
- Eigenaarschap of mandaat ontbreekt
- Acties concurreren met de operatie
- Afronden wordt gelijkgesteld aan “ingevoerd”
De relevante bedreigingen verschillen per organisatie. Het doel is niet om er zo veel mogelijk te verzamelen, maar om de bedreigingen te vinden die tot kwetsbaarheid of verlies van beheersing kunnen leiden.
2. Wat moet voorkomen dat dit gebeurt?
Beheersing wordt bewust vanuit drie kanten bekeken. Een technische oplossing zonder eigenaarschap of gedrag kan alsnog falen; hetzelfde geldt andersom.
Technisch
- Eenduidig actie- en controlregister
- Voortgang en bewijs van effectiviteit zichtbaar
Organisatorisch
- Prioriteren op kritikaliteit
- Eigenaar, resultaat, besluit en capaciteit per maatregel organiseren
Gedrag
- Acties niet administratief sluiten
- Blokkades tijdig escaleren
3. Als preventie faalt: wat helpt bij herstel?
Weerbaarheid vraagt dat de organisatie ook voorbereid is op de situatie waarin een preventieve barrière niet werkt.
Technisch
- Achterstallige kritische controls zichtbaar
- Tijdelijke maatregelen geregistreerd en bewaakt
Organisatorisch
- Verscherpte regie op hoogste risico’s
- Tijdelijke compensatiemaatregelen en besluitvorming
Gedrag
- Open zijn over niet-gerealiseerde beheersing
- Niet doen alsof risico is opgelost omdat actie op groen staat
4. Welke consequenties kunnen volgen?
Risico blijft langer open
Herhaalde auditbevindingen
Incident of verstoring
Steeds opnieuw herstelwerk
5. Vragen om uw eigen situatie te onderzoeken
Welke acties reduceren het meeste risico?
Wie heeft mandaat om ze te realiseren?
Wanneer is een maatregel echt klaar?
Hoe wordt werking na implementatie getest?
6. Zo kan het beeld overzichtelijk worden gemaakt
Een analyse hoeft niet te eindigen in een dik rapport. De essentie kan per scenario compact worden vastgelegd en gekoppeld aan eigenaarschap en besluitvorming.
bevindingrisicokritische maatregeleigenaardeadlinebewijs werkingborging
Van inzicht naar vervolgWanneer zichtbaar is waar de kwetsbaarheid zit, kan gericht worden bepaald welke beheersing prioriteit heeft, wie eigenaar is en welke interventie of investering nodig is.
Herkenbaar binnen normen en kadersDit scenario kan onder meer relevant zijn bij:
ISO 9001 ·
ISO 45001 ·
ISO/IEC 27001. De norm is het kader; de verdieping richt zich op de vraag of kritische beheersing aantoonbaar werkt.
Verder lezen